AI-geletterdheid voor ondernemers: wat moet je regelen?

Je gebruikt ChatGPT voor offertes, een collega laat Copilot mails schrijven en de boekhouder test een AI-tool. Dan is AI-geletterdheid voor ondernemers ineens een officieel onderwerp. Sinds 2025 staat het in de Europese AI-verordening, en in juli 2026 is de tekst aangepast.

In dit artikel lees je wat er nu geldt en wat je er in de praktijk mee doet. Geen juridisch advies, wel een duidelijk stappenplan.

Wat is AI-geletterdheid voor ondernemers?

AI-geletterdheid is genoeg kennis om AI verstandig en veilig te gebruiken. Het gaat om je eigen werk en je eigen team, niet om techniek.

Artikel 4 van die wet richt zich op organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken in hun werk. Dat kunnen ook kleine bedrijven zijn. De regel gaat over je medewerkers en over andere mensen die namens jou met AI werken, zoals een inhuurkracht of een externe dienstverlener.

Gebruik je AI alleen voor jezelf, dan is de gedachte erachter nog steeds nuttig: weet wat je doet. Of de plicht ook voor jouw situatie geldt, hangt af van hoe je AI inzet. Twijfel je, vraag het dan een jurist.

Voorbeelden uit het mkb:

• Een webshop laat AI productteksten schrijven.
• Een kapper gebruikt AI voor social media posts.
• Een administratiekantoor laat AI facturen samenvatten.

Wat is er in 2026 veranderd aan de regel?

De plicht om aan AI-geletterdheid te werken blijft bestaan, maar de wet schrijft geen specifiek niveau meer voor. Dat komt door de Digital Omnibus voor AI, een wijziging van de AI-verordening die op 24 juli 2026 is gepubliceerd en op 27 juli 2026 in werking trad.

Voor je bedrijf betekent dat: je moet maatregelen nemen om de AI-kennis van je mensen te ondersteunen. Je hoeft niet aan een vooraf bepaald niveau te voldoen. De Europese Commissie en lidstaten moeten bedrijven, vooral het mkb, helpen met praktijkvoorbeelden. Die komen op een centraal Europees informatieplatform.

Let op: gebruik je AI-systemen met een hoog risico, dan blijft de plicht bestaan dat je mensen getraind zijn voor menselijk toezicht. Dat geldt bijvoorbeeld bij AI die over sollicitanten of kredieten meebeslist.

De Nederlandse overheid schrijft op Digitale Overheid dat een certificaat over AI-kennis van een medewerker niet de enige of verplichte manier is om aan de regels te voldoen. Je hoeft dus niet iedereen een duur examen te laten doen. Wat precies verstandig is, hangt af van je bedrijf en van hoe je AI inzet. Twijfel je? Vraag een jurist of je branchevereniging.

Hoe regel je AI-geletterdheid in vier stappen?

Begin klein en leg vast wat je doet. Zo kun je later laten zien dat je er serieus mee bezig bent.

1. Maak een lijstje van je AI-tools. Denk aan ChatGPT, Copilot, vertaaltools en AI in je boekhoudpakket. Vraag je team ook naar tools die zij zelf gebruiken.
2. Spreek simpele regels af. Welke gegevens mogen niet in een AI-tool, zoals klantgegevens of contracten? Wie controleert het resultaat voordat het naar een klant gaat?
3. Geef een korte training. Een uur uitleg over fouten, privacy en goede prompts (de opdracht die je aan AI geeft) werkt beter dan een dik document.
4. Schrijf op wat je deed. Datum, wie meedeed en wat je besprak. Een half A4 is genoeg.

Pas de uitleg aan op de persoon. Een medewerker die elke dag met AI werkt heeft meer nodig dan iemand die er af en toe een mail mee herschrijft. Laat de een bijvoorbeeld oefenen met echte voorbeelden uit het eigen werk, en geef de ander een korte handleiding.

Een tip die veel ondernemers missen: neem AI-gebruik op in je inwerkprogramma. Een nieuwe collega leest de afspraken dan op dag één, en je hoeft niets los te organiseren. Plan daarnaast een vast moment, bijvoorbeeld twee keer per jaar, om de toollijst en de afspraken te herzien.

Welke risico’s moet je kennen?

De drie grootste risico’s zijn fouten, privacy en blind vertrouwen. AI klinkt zeker, ook als het ernaast zit.

Risico	Voorbeeld	Wat je doet
Fouten	AI verzint een wetsartikel in je offerte	Controleer feiten altijd zelf
Privacy	Je plakt een klantdossier in een gratis tool	Haal persoonsgegevens eruit of kies een zakelijke versie
Blind vertrouwen	Een collega stuurt AI-tekst ongelezen door	Spreek een controlemoment af

Persoonsgegevens vallen ook onder de AVG. Lees de voorwaarden van de aanbieder en kijk of je gegevens worden gebruikt om het model te trainen. Dat verschilt per tool en per abonnement.

Wil je AI-hulp bouwen die altijd dezelfde regels volgt? Lees dan hoe je een eigen AI-assistent maakt zonder programmeren. Gebruik je Microsoft, kijk dan ook naar Copilot in SharePoint en OneDrive, waar bestanden en rechten bij elkaar komen.

Laat de checklist altijd nalezen door iemand die je bedrijf kent. AI kent jouw situatie niet.

Waar vind je betrouwbare uitleg?

Begin bij de bronnen van de overheid en de Europese Commissie, want regels worden aangepast. Controleer dus af en toe of er iets is veranderd.

Wil je nog meer grip op het werk dat AI voor je kan doen? Bekijk dan OpenAI Dots. Zo’n agent (een AI die zelfstandig taken uitvoert) maakt goede afspraken nog belangrijker.

Veelgestelde vragen

Geldt AI-geletterdheid ook voor zzp’ers?

De regel richt zich op organisaties die AI gebruiken of aanbieden, ook als je zelf werkt. Het gaat om je eigen kennis en die van mensen die namens jou met AI werken. Twijfel je over jouw situatie, vraag het dan een jurist.

Moet ik een certificaat halen?

Nee. Volgens de Nederlandse overheid is certificering van individuele kennis niet de enige of vereiste manier om aan de regels te voldoen.

Sinds wanneer geldt de verplichting?

Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025. De wijziging van 2026 trad op 27 juli 2026 in werking en maakte de plicht lichter: er is geen vast kennisniveau voorgeschreven.

Wat moet ik opschrijven?

Noteer welke AI-tools je gebruikt, welke afspraken je maakte en wanneer je team uitleg kreeg. Zo kun je laten zien wat je hebt gedaan.

Je volgende stap is klein: maak vandaag je toollijst. Meer praktische hulp vind je in onze categorie AI voor ondernemers.

Bij dit artikel is AI gebruikt. Lees hoe wij AI gebruiken. Zie je een fout? Laat het ons weten.