AI in Nederland: de cijfers (2026)
Hoeveel Nederlanders en bedrijven gebruiken AI, en wat vinden ze ervan? Op deze pagina vind je de belangrijkste, betrouwbare cijfers over AI in Nederland, elk met bron, jaar en uitleg.
Laatst bijgewerkt: november 2026
De belangrijkste cijfers in het kort
- 44,7 procent van de Nederlanders van 16 tot 74 jaar gebruikte in 2025 generatieve AI, tegen 32,7 procent in de hele EU (Eurostat, 2025; EU-cijfer via Eurostat Nieuws).
- 33 procent van de Nederlandse bedrijven met 10 of meer werkzame personen gebruikte in 2025 AI, tegen 23 procent een jaar eerder (CBS, Digitalisering en kenniseconomie 2025).
- 17 procent van alle bedrijven met 2 of meer werkzame personen gebruikte in 2025 AI, dubbel zoveel als in 2023. Bij bedrijven met 250 of meer werkzame personen is dat 66 procent (CBS, december 2025).
- 43 procent van de volwassenen met betaald werk gebruikt AI bij het werk. Daarnaast denkt 41 procent dat AI hun werk deels kan overnemen en 4 procent dat AI het helemaal kan overnemen (CBS, Belevingen 2025).
- 69 procent van de volwassenen maakt zich veel zorgen over de verspreiding van nepnieuws door AI, en 63 procent over privacyrisico’s (CBS, AI in de samenleving, 2025).
- 4,6 procent van alle elektriciteit in Nederland ging in 2024 naar datacenters, 5.100 GWh (CBS, december 2025).
- Bij 4 van de 9 graadmeters voor AI-risico’s staat het licht op rood, in de vorige rapportage waren dat er 2 (Autoriteit Persoonsgegevens, maart 2026).
- Strenge regels voor hoog-risico AI gaan pas in op 2 december 2027, na uitstel van 2 augustus 2026 (Digital Omnibus, aangenomen 29 juni 2026).
Gebruik van AI door Nederlanders
Nederlanders gebruiken vaker generatieve AI, zoals chatbots en beeldmakers, dan de gemiddelde Europeaan. Let op: cijfers van verschillende onderzoeken zijn niet altijd te vergelijken, omdat de leeftijdsgroep en de vraag verschillen.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 44,7 procent | Deel van de mensen van 16 tot 74 jaar dat in de afgelopen 3 maanden generatieve AI gebruikte. EU-gemiddelde: 32,7 procent. | Eurostat, 2025 |
| 23,4 procent | Deel van de mensen van 12 jaar of ouder dat teksten, video’s of afbeeldingen maakte met een AI-programma zoals ChatGPT. Een andere vraag en leeftijdsgroep dan Eurostat, dus niet direct te vergelijken. | CBS, ICT-gebruik personen, 2024 |
| 94 procent | Deel van de 18-plussers dat weleens van kunstmatige intelligentie heeft gehoord. Ruim de helft weet ook wat het is. | CBS, AI in de samenleving, 2025 |
| Ruim 7 op de 10 | Volwassenen die zeggen dat AI invloed heeft op hun dagelijks leven. | CBS, 2025 |
| 64 procent | Volwassenen die gezichtsherkenning gebruiken, bijvoorbeeld op hun telefoon. Dat is de meest gebruikte AI-toepassing in dit onderzoek. | CBS, 2025 |
AI bij Nederlandse bedrijven
Grote bedrijven gebruiken veel vaker AI dan kleine. Het CBS telt op twee manieren: alle bedrijven vanaf 2 werkzame personen (17 procent) en bedrijven vanaf 10 werkzame personen (33 procent). Daarom lijken de cijfers te verschillen, maar ze meten een andere groep.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 33 procent | Bedrijven met 10 of meer werkzame personen die in 2025 minstens één van acht AI-technologieën gebruikten. In 2024 was dit 23 procent. Eurostat meldt voor 2025 een onderbreking in de tijdreeks voor Nederland. | CBS, 2025 |
| 17 procent | Alle bedrijven met 2 of meer werkzame personen. In 2024 was dit 13 procent en in 2023 8 procent (voorlopige cijfers). | CBS, 2025 |
| 14, 27, 45 en 66 procent | AI-gebruik bij bedrijven met 2 tot 10, 10 tot 50, 50 tot 250 en 250 of meer werkzame personen. Hoe groter het bedrijf, hoe vaker AI. | CBS, 2025 |
| 13,8 procent | Microbedrijven (2 tot 10 werkzame personen) die AI gebruiken. In 2023 was dit 6,8 procent: een verdubbeling in twee jaar. | CBS, microbedrijven, 2025, voorlopig |
| 17,9 procent, 44,0 procent en 76,1 procent | Deel van de omzet dat komt van bedrijven die AI gebruiken, bij microbedrijven, het midden- en kleinbedrijf en het grootbedrijf. | CBS, microbedrijven, 2025 |
| 35 procent | Van de bedrijven die AI gebruiken, doet 35 procent dat voor marketing of verkoop. Daarna volgen bedrijfsadministratie (32 procent), onderzoek en innovatie (25 procent) en logistiek (4 procent). | CBS, 2025 |
| 22 procent en 16 procent | Bedrijven (10 of meer werkzame personen) die tekst analyseren (text mining) en zelf tekst laten schrijven door AI (natural language generation). | CBS, 2025 |
| 48,2 procent | Microbedrijven die AI gebruiken en dit krijgen via kant-en-klare commerciële software. | CBS, microbedrijven, 2025 |
Wil je zelf starten? Lees dan AI voor ondernemers: 5 eerste stappen voor zzp en mkb.
AI op het werk
Bijna de helft van de werkenden gebruikt AI bij het werk. Veel werkenden denken ook dat AI een deel van hun taken kan overnemen.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 43 procent | Volwassenen met betaald werk die AI gebruiken bij hun werkzaamheden. Bij hbo- en wo-geschoolden is dat 55 procent. | CBS, Belevingen 2025 en CBS, AI in de samenleving, 2025 |
| 70 procent | Werkenden die verwachten de komende tien jaar vaker AI te gebruiken in hun werk. | CBS, 2025 |
| 41 procent en 4 procent | Werkenden die denken dat hun werk deels (41 procent) of helemaal (4 procent) door AI kan worden overgenomen. | CBS, 2025 |
| 56,2 procent tegen 37,1 procent | Werkenden die AI gebruiken denken vaker dat AI hun werk geheel of deels kan overnemen dan werkenden die geen AI gebruiken. | CBS, 2025 |
| 48 procent | Van de werkenden die denken dat AI hun werk kan overnemen, maakt 8 procent zich veel zorgen en 40 procent een beetje. | CBS, 2025 |
| 26,6 procent | Deel van alle mensen van 16 tot 74 jaar dat generatieve AI voor werk gebruikt. EU-gemiddelde: 15,1 procent. Dit is een deel van alle inwoners, niet alleen van werkenden, en daarom lager dan het CBS-cijfer. | Eurostat via Euronews en Eurostat Nieuws, 2025 |
Jongeren, ouderen en onderwijs
Jongeren gebruiken AI veel vaker dan ouderen. De Nederlandse cijfers hieronder zijn van 2024. Nieuwere Europese cijfers laten hetzelfde beeld zien.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 34,0 procent en 48,7 procent | Gebruik van een AI-programma zoals ChatGPT door 12 tot 18 jarigen en 18 tot 25 jarigen in Nederland. | CBS, 2024 |
| 5,2 procent en 1,3 procent | Gebruik door 65 tot 75 jarigen en door mensen van 75 jaar of ouder in Nederland. | CBS, 2024 |
| 64 procent en 7 procent | Gebruik van generatieve AI in de EU door 16 tot 24 jarigen en door 65 tot 74 jarigen. | Eurostat, 2025 |
| Ongeveer 40 procent | Jongeren van 16 tot 24 jaar in de EU die generatieve AI gebruikten voor leren (formeel onderwijs). Een cijfer voor Nederland is niet apart opgenomen. | Europees dataportaal, op basis van Eurostat, 2025 |
| 9,4 procent | Deel van de mensen van 16 tot 74 jaar in de EU dat generatieve AI gebruikte voor formeel onderwijs. Dit zijn alle leeftijden samen, daarom lager dan bij jongeren. | Eurostat Nieuws, 2025 |
Populairste AI-tools
Officiële cijfers van het CBS of Eurostat over losse AI-tools zijn er niet. Onderstaande cijfers komen uit een panelonderzoek van Telecompaper onder 1.800 Nederlandse consumenten, zoals gemeld door Emerce. Het is een steekproef van een marktonderzoeker en geen officiële statistiek. Gebruik de cijfers dus als richting.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 60 procent | Nederlandse consumenten die ChatGPT kennen. Daarna volgen Microsoft Copilot (24 procent) en Google Gemini (20 procent). Minder dan 5 procent kent tools als Perplexity, Claude en LeChat. | Emerce, over onderzoek van Telecompaper, 2025 |
| 41, 13 en 8 procent | Consumenten die ChatGPT, Copilot en Gemini daadwerkelijk gebruiken. | Emerce, over onderzoek van Telecompaper, 2025 |
| 68 procent | Van de ChatGPT-gebruikers die de tool minstens één keer per week gebruikt. Bij 16 tot 24 jarigen is dat 75 procent. | Emerce, over onderzoek van Telecompaper, 2025 |
| 13 procent | Van de ChatGPT-gebruikers die een betaald abonnement heeft. | Emerce, over onderzoek van Telecompaper, 2025 |
| 86 procent tegen 29 procent | Bekendheid met ChatGPT bij 16 tot 24 jarigen, tegenover 68-plussers. | Emerce, over onderzoek van Telecompaper, 2025 |
Welke tool past bij jou? Lees AI-tools vergelijken: welke past bij jouw werk?.
Zorgen en vertrouwen
Nederlanders zijn voorzichtig over AI. Ook de toezichthouder ziet dat de risico’s sneller groeien dan de regels en het toezicht.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 4 van de 9 graadmeters op rood | In de zesde Rapportage AI en Algoritmes Nederland staan 4 van de 9 graadmeters op rood. In de vorige rapportage waren dat er 2. Genoemd worden onder meer AI bij werving en selectie en te weinig transparantie. | Autoriteit Persoonsgegevens (RAN 6), maart 2026 |
| 69, 63, 60 en 54 procent | Volwassenen die zich veel zorgen maken over nepnieuws (69), privacyrisico’s (63), de invloed van grote techbedrijven (60) en afhankelijkheid van technologie (54). | CBS, AI in de samenleving, 2025 |
| 75 procent | Volwassenen die denken dat AI ervoor zorgt dat bepaalde banen verdwijnen. Ook denkt 65 procent dat personeel kennis en vaardigheden verliest, en 57 procent dat AI werk sneller maakt. | CBS, 2025 |
| Bijna twee derde | Volwassenen die zeggen dat AI zorgt voor nieuwe problemen in de samenleving. Een ongeveer even groot deel denkt dat AI zorgt voor meer ongelijkheid. | CBS, 2025 |
| 60 procent | Volwassenen die het een (heel) slecht idee vinden om klachten met een chatbot te bespreken in plaats van met de huisarts. | CBS, 2025 |
| Rapportcijfer 5,3 | Gemiddeld cijfer dat Nederlanders gaven voor hun vertrouwen in algoritmes en AI. Bijna 30 procent denkt dat algoritmes goed zijn voor de samenleving. De AP neemt dit over uit onderzoek van KPMG. | Autoriteit Persoonsgegevens, onderzoeksrapport, cijfers over 2024 |
| 48 procent | Van de werkenden die denken dat AI hun werk kan overnemen, maakt bijna de helft zich zorgen. | CBS, 2025 |
Bang voor fouten of privacyproblemen? Lees Veilig AI gebruiken: 7 regels voor je privacy.
AI, energie en water
AI draait op datacenters. Die gebruiken steeds meer stroom. Over het watergebruik zijn nog weinig openbare cijfers.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 5.100 GWh, 4,6 procent | Elektriciteit die datacenters in 2024 gebruikten, als deel van al het stroomverbruik in Nederland. Dat past bij het gebruik van bijna 2 miljoen woningen. Het gaat om alle datacenters, niet alleen om AI. | CBS, 2024 (voorlopig) |
| 3,3 procent in 2021 | Het aandeel was in 2021 nog 3,3 procent en in 2017 1,5 procent. De stroomlevering aan datacenters steeg van 2021 tot 2024 met 37 procent. | CBS, 2017 tot 2024 |
| Ongeveer 200 | Aantal datacenters in Nederland, de meeste rond Amsterdam. | CBS, 2024 |
| 99,9 procent | Deel van de stroom van datacenters dat groen is via stroomcontracten, volgens de brancheorganisatie van datacenters. Dit is een cijfer van de sector zelf. | Dutch Data Center Association, 2024 |
| Naar schatting 0,1 procent | Aandeel van datacenters in het totale waterverbruik van Nederland. Dit is een schatting, want veel datacenters maken hun waterverbruik niet openbaar. | iBestuur, 2026 |
Regels en de AI-verordening (belangrijkste datums)
De Europese AI-verordening geldt in stappen. In 2026 zijn de datums voor hoog-risico AI uitgesteld door de Digital Omnibus.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 1 augustus 2024 | De AI-verordening treedt in werking. | EUR-Lex, verordening 2024/1689 |
| 2 februari 2025 | Verboden AI-toepassingen en de plicht tot AI-geletterdheid gaan in. | EUR-Lex, 2024 |
| 2 augustus 2025 | Regels voor AI-modellen voor algemeen gebruik, zoals de modellen achter chatbots, gaan in. | EUR-Lex, 2024 |
| 29 juni 2026 | De Digital Omnibus is definitief aangenomen. De Raad gaf toen de laatste goedkeuring. | AI Compliance Hub, 2026 |
| 2 december 2026 | Nieuw verbod op AI die naaktbeelden maakt (nudifiers) en op door AI gemaakt materiaal van kindermisbruik. | AI Compliance Hub, 2026 |
| 2 december 2027 | Hoog-risico AI uit bijlage III, zoals AI bij werving, kredietbeoordeling en onderwijs. Eerder gepland op 2 augustus 2026. | AI Compliance Hub, 2026 |
| 2 augustus 2028 | Hoog-risico AI in gereguleerde producten, zoals medische apparaten en machines (bijlage I). Eerder gepland op 2 augustus 2027. | AI Compliance Hub, 2026 |
Wat moet je als ondernemer regelen? Zie AI-geletterdheid voor ondernemers: wat moet je regelen?.
Nederland vergeleken met Europa
Nederland scoort bij AI-gebruik boven het Europese gemiddelde, maar Denemarken en Finland staan hoger.
| Cijfer | Wat het betekent | Bron en jaar |
|---|---|---|
| 44,7 procent tegen 32,7 procent | Nederlanders van 16 tot 74 jaar die generatieve AI gebruikten, tegen het EU-gemiddelde. Hoogste in de EU: Denemarken met 48 procent. | Eurostat, 2025 |
| 26,6 procent tegen 15,1 procent | Gebruik van generatieve AI voor werk in Nederland, tegen het EU-gemiddelde. | Eurostat via Euronews en Eurostat Nieuws, 2025 |
| 33 procent tegen 19,95 procent | Bedrijven met 10 of meer werkzame personen die AI gebruiken in Nederland (CBS), tegen het EU-gemiddelde (Eurostat). Eurostat meldt een onderbreking in de tijdreeks voor Nederland. | CBS en Eurostat, 2025 |
| 66 procent tegen 55,03 procent | Grote bedrijven (250 of meer werkzame personen) die AI gebruiken in Nederland (CBS), tegen het EU-gemiddelde (Eurostat). | CBS en Eurostat, 2025 |
Deze cijfers gebruiken
Je mag de cijfers op deze pagina gebruiken in je artikel, blog, les of beleidsstuk. Noem daarbij de oorspronkelijke bron (zoals CBS of Eurostat) en link naar deze pagina: AI in Nederland: de cijfers op AIzine.nl. Wij werken de pagina bij zodra er nieuwe cijfers zijn. De cijfers over AI-tools komen uit een marktonderzoek en zijn geen officiële statistiek. Noem dat erbij als je ze gebruikt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel Nederlanders gebruiken AI?
In 2025 gebruikte 44,7 procent van de Nederlanders van 16 tot 74 jaar generatieve AI in de afgelopen 3 maanden (Eurostat). Van de werkenden gebruikt 43 procent AI bij het werk (CBS). Nieuwe Eurostat-cijfers over 2026 verwachten we later.
Hoeveel Nederlandse bedrijven gebruiken AI?
Dat hangt af van de groep. Van alle bedrijven met 2 of meer werkzame personen gebruikte 17 procent in 2025 AI. Bij bedrijven met 10 of meer werkzame personen was dat 33 procent. Bij de grootste bedrijven (250 of meer werkzame personen) was het 66 procent (CBS).
Welke AI-tool gebruiken Nederlanders het meest?
Volgens een panelonderzoek van Telecompaper uit 2025 gebruikt 41 procent van de Nederlandse consumenten ChatGPT. Copilot haalt 13 procent en Gemini 8 procent. Het CBS publiceert geen cijfers per tool.
Wanneer gelden de strenge regels voor hoog-risico AI?
Door de Digital Omnibus gelden de regels voor hoog-risico AI uit bijlage III vanaf 2 december 2027. Voor AI in gereguleerde producten, zoals medische apparaten, is dat 2 augustus 2028. De verboden en de plicht tot AI-geletterdheid gelden al sinds 2 februari 2025.
Gebruikt AI veel energie in Nederland?
Datacenters gebruikten in 2024 4,6 procent van alle stroom in Nederland (CBS). Dat gaat om alle datacenters, niet alleen om AI. Het CBS noemt geen aparte cijfers voor AI. Voor water zijn alleen schattingen beschikbaar.