Doorgaan naar inhoud

Nieuw: gratis e-mailcursus AI onder de knie in 7 dagen. Start vandaag

AI op je werk Starter

Sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT: zo blijft hij van jou

Een sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT kan sneller, maar zonder eigen inbreng klinkt hij als alle andere. Met deze prompt en stappen houd je de brief persoonlijk.

Vrouw werkt aan sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT op een laptop aan de keukentafel

Sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT klinkt ideaal als het zondagavond is, de vacature nog openstaat en je naar een leeg document kijkt.

Je vraagt om een brief en krijgt een nette tekst terug met zinnen als Met veel enthousiasme solliciteer ik naar. Het klopt misschien, maar het klinkt ook als iedereen.

In dit artikel gebruik je ChatGPT als sparringpartner. Jij schrijft de kern, met je eigen voorbeelden en je eigen reden om te solliciteren.

Sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT: kan dat zomaar?

Ja, je kunt ChatGPT gebruiken als hulpmiddel voor structuur en een eerste versie. De inhoud moet wel van jou komen.

ChatGPT kan goed helpen met ordenen, inkorten en duidelijker formuleren. Ook Copilot, Gemini en Claude kunnen volgens Robert Half helpen om structuur en inspiratie te vinden voor een sollicitatiebrief.

Wat AI niet kan, is jouw echte motivatie bedenken. Een model weet niet waarom jij juist deze baan wilt, wat je hebt meegemaakt en welke resultaten echt van jou zijn.

Daarom werkt het het best als je ChatGPT behandelt als een kritische meelezer. Niet als iemand die namens jou solliciteert.

Goed gebruik ziet er zo uit:

  • ChatGPT helpt met structuur: welke alinea komt waar?
  • ChatGPT helpt met taal: korter, directer en beter leesbaar.
  • ChatGPT helpt met kiezen: welke voorbeelden passen bij de vacature?
  • Jij levert de inhoud: jouw ervaring, jouw motivatie en jouw feiten.

Dit werkt goed in het Nederlands. In Vlaanderen heet dezelfde brief vaak een motivatiebrief, en soms vraagt een werkgever alleen om een korte mail.

Lees dus altijd goed wat er in de vacature staat. Dit artikel gaat over de brief en de vacaturetekst. Wil je ook je cv aanpakken, lees dan later verder over cv schrijven met ChatGPT.

Ben je nog helemaal nieuw met AI, begin dan met de basis. Leer eerst hoe je een duidelijke opdracht geeft en wat je beter niet invoert.

Wat heb je nodig voordat je ChatGPT iets vraagt?

Je hebt drie dingen nodig: de vacaturetekst, drie tot vijf eigen voorbeelden uit je werk en je reden om te solliciteren. Zonder die input krijg je snel een algemene brief.

Begin niet met typen in ChatGPT. Begin met lezen. Pak de vacature erbij en markeer de drie belangrijkste eisen.

Een eis kan bijvoorbeeld gaan over plannen, klantcontact, leidinggeven of werken met systemen. Schrijf daarna per eis één echt voorbeeld uit je eigen werk op.

Maak het voorbeeld zo concreet mogelijk. Niet: ik kan goed plannen. Wel: ik maakte een routeschema waardoor een levering sneller liep.

Gebruik deze voorbereiding:

  1. Plak of kopieer de vacaturetekst. Haal gevoelige gegevens weg als dat nodig is.
  2. Kies de drie belangrijkste eisen. Let op woorden die vaak terugkomen.
  3. Schrijf per eis één voorbeeld. Noem wat jij deed en wat het opleverde.
  4. Schrijf één zin over het bedrijf. Waarom past dit bedrijf bij jou?
  5. Haal onnodige persoonsgegevens weg. Denk aan volledig adres, geboortedatum of gegevens die niets toevoegen.

Je hoeft niet alles perfect te formuleren. Kladzinnen zijn genoeg. ChatGPT kan helpen om die zinnen netter te maken.

Let wel op met bedrijfsnamen en contactgegevens. Je kunt die desnoods vervangen door plaatshouders, zoals [bedrijfsnaam] of [contactpersoon].

Voer ook geen vertrouwelijke informatie in over je huidige werkgever. Als iets intern of gevoelig is, hoort het niet in de chat.

Welke prompt gebruik je voor sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT?

Gebruik een prompt die eerst om vragen vraagt en daarna pas schrijft. Zo dwing je ChatGPT om niet meteen een algemene brief te maken.

Een prompt is de opdracht die je aan een AI geeft. Hoe duidelijker je prompt, hoe beter het antwoord meestal wordt.

Deze prompt werkt omdat hij duidelijke grenzen stelt. Je zegt wie ChatGPT moet zijn, wat de functie is, welke vacature erbij hoort en welke voorbeelden van jou zijn.

Ook belangrijk: je vraagt eerst om vragen. Daardoor moet ChatGPT jouw motivatie scherper maken voordat er een brief komt.

De zin gebruik alleen feiten die ik je heb gegeven en verzin niets is belangrijk. Daarmee maak je duidelijk dat ervaring, diploma’s en resultaten niet mogen worden aangevuld.

Let ook op de toon. Zakelijk maar warm is vaak beter dan heel formeel of juist te populair.

Vraag om maximaal 250 woorden als je een korte, strakke eerste versie wilt. Daarna kun je zelf uitbreiden of juist inkorten.

Wil je meer leren over dit begrip, lees dan ook wat is een prompt.

Hoe zorg je dat je sollicitatiebrief niet als AI klinkt?

Je brief klinkt minder als AI als je eigen voorbeelden, eigen woorden en een concreet detail over het bedrijf toevoegt. Schrap daarna standaardzinnen.

Volgens Robert Half herkennen HR-professionals AI-gegenereerde brieven vaak, juist omdat ze standaardformuleringen gebruiken die weinig over jou zeggen.

Daarom is de eerste versie nooit de eindversie. Lees de tekst hardop voor. Als een zin niet klinkt als iets wat jij zou zeggen, pas hem aan.

Vervang algemene zinnen door feiten. Niet: mijn ambitie is om processen te verbeteren. Wel: in mijn vorige functie maakte ik een planning waardoor het team sneller kon schakelen.

Gebruik deze korte aanpak:

  • Schrap openingen die iedereen gebruikt. Denk aan met veel enthousiasme.
  • Vervang vage woorden door voorbeelden. Zeg wat je deed.
  • Voeg één eigen zin toe. Een zin die echt bij jouw stem past.
  • Noem één detail over het bedrijf. Alleen als het echt klopt en uit de vacature komt.
  • Vraag om korter en directer. Niet om mooier of indrukwekkender.

Je kunt ChatGPT ook vragen om alleen de zwakke zinnen aan te wijzen. Dat is vaak beter dan een complete herschrijving.

Een goede vraag is: Welke zinnen klinken algemeen of als AI? Geef een lijst en herschrijf nog niets. Daarna beslis jij wat je aanpast.

Mag je ChatGPT gebruiken bij solliciteren en wat met je privacy?

Er is geen algemeen verbod bekend om ChatGPT te gebruiken bij solliciteren. Maar bedrijven kunnen eigen regels hebben, en jij blijft verantwoordelijk voor wat er in je brief staat.

Lees daarom altijd de vacature en het sollicitatieformulier. Sommige werkgevers vragen of je AI hebt gebruikt of hebben eigen afspraken over hulpmiddelen.

Als er om een verklaring wordt gevraagd, wees dan eerlijk over wat je deed. Bijvoorbeeld dat je AI gebruikte voor structuur, taal of inkorten, maar dat de voorbeelden van jou zijn.

Privacy is minstens zo belangrijk. De AVG is de privacywet die gaat over persoonsgegevens. Voer daarom zo weinig mogelijk persoonlijke gegevens in.

Vermijd in elk geval:

  • BSN
  • paspoortgegevens
  • geboortedatum als die niet nodig is
  • volledig adres als dat niet nodig is
  • vertrouwelijke informatie van je huidige werkgever
  • namen van klanten of collega’s als dat gevoelig is

Gebruik liever plaatshouders. Zet bijvoorbeeld [huidige werkgever], [plaats] of [contactpersoon] in je tekst.

Controleer ook de data-instellingen van je account. Je kunt daarnaast een tijdelijke chat gebruiken als je minder wilt bewaren.

Meer praktische regels vind je in het artikel over veilig AI gebruiken.

Hoe laat je ChatGPT je sollicitatiebrief controleren en inkorten?

Plak je eigen versie en vraag om feedback op drie punten. Daarna beslis jij welke aanpassingen je overneemt.

Vraag dus niet meteen: maak dit beter. Dan krijg je vaak een gladde tekst die verder van jou af staat.

Beter is een gerichte opdracht. Bijvoorbeeld: controleer of de brief past bij de drie belangrijkste eisen, of hij kort genoeg is en of er taalfouten in staan.

Je kunt ook vragen om een lijst met zwakke zinnen. Laat ChatGPT nog niet herschrijven. Eerst wil je weten waar het probleem zit.

Gebruik deze checklist voordat je verstuurt:

  • Past de brief bij de drie belangrijkste eisen uit de vacature?
  • Kloppen de bedrijfsnaam en contactpersoon?
  • Past de brief op maximaal een A4?
  • Staat er minstens één eigen voorbeeld met resultaat in?
  • Zijn standaardzinnen geschrapt?
  • Zijn alle feiten gecontroleerd?
  • Heb je geen gevoelige gegevens in de chat gezet?

Laat ChatGPT ook controleren op lengte. Een sollicitatiebrief hoeft geen levensverhaal te zijn. Drie of vier duidelijke alinea’s zijn meestal genoeg.

Blijf wel zelf eindredacteur. Als ChatGPT een zin toevoegt die niet klopt, haal je die weg.

Wat is een goede opbouw van een sollicitatiebrief?

Een goede sollicitatiebrief heeft een opening met een haakje, daarna wat je meebrengt, waarom dit bedrijf past en een afsluiting met uitnodiging voor gesprek. Houd het bij maximaal een A4.

Je hoeft geen ingewikkelde vorm te gebruiken. Een heldere brief is beter dan een brief vol grote woorden.

Deze opbouw werkt goed:

  1. Opening met haakje: noem kort waarom deze functie je aanspreekt.
  2. Wat je meebrengt: koppel je ervaring aan de belangrijkste eisen.
  3. Waarom dit bedrijf: laat zien dat je de vacature hebt gelezen.
  4. Afsluiting: zeg dat je graag in gesprek gaat.

In Nederland zie je vaak de term sollicitatiebrief. In Vlaanderen wordt ook vaak motivatiebrief gebruikt. In de praktijk bedoelen werkgevers meestal bijna hetzelfde.

Soms vraagt een werkgever om een korte mail in plaats van een aparte brief. Dan gebruik je dezelfde opbouw, maar korter.

Dit is de verdeling tussen jou en ChatGPT:

ChatGPT Jij
Maakt een logische structuur Kiest wat echt belangrijk is
Helpt voorbeelden duidelijker formuleren Levert de echte voorbeelden
Stelt vragen over motivatie Geeft de echte reden om te solliciteren
Maakt de toon korter en directer Bewaakt of het nog als jij klinkt
Wijst mogelijke fouten aan Controleert elk feit

Praktijkvoorbeeld: Sanne maakt haar brief specifieker

In dit voorbeeld gebruikt Sanne ChatGPT als hulp, niet als vervanger. De cijfers en situatie zijn alleen bedoeld als voorbeeld.

Sanne is 34 jaar en werkt als planner bij een transportbedrijf in Zwolle. Ze solliciteert op een vacature voor logistiek coördinator in Utrecht.

Ze begint met de vacaturetekst. Die plakt ze in ChatGPT, nadat ze gegevens die niet nodig zijn heeft weggehaald.

Daarna plakt ze drie eigen voorbeelden. Ze noemt bijvoorbeeld dat ze een leveringstijd van 3 naar 2 dagen heeft gebracht door een nieuw routeschema. Ook noemt ze dat ze een team van vier heeft aangestuurd en dat ze met Excel en SAP heeft gewerkt.

Vervolgens gebruikt ze de prompt uit dit artikel. ChatGPT schrijft nog geen brief, maar stelt eerst vragen.

De vragen gaan bijvoorbeeld over wat haar aanspreekt in het bedrijf en waarom ze wil verhuizen of pendelen. Door die vragen wordt haar motivatie concreter.

Sanne antwoordt in haar eigen woorden. Daarna krijgt ze een concept van ongeveer 250 woorden.

Dat concept is nog niet klaar. Ze schrapt twee standaardzinnen, voegt een eigen zin toe en controleert of elk cijfer klopt.

Het verwachte resultaat is een brief van maximaal een A4. De brief past duidelijk bij de vacature, omdat haar eigen voorbeelden erin staan.

Dit is precies de rol die AI hier moet hebben. ChatGPT helpt met ordenen en formuleren, maar Sanne blijft eigenaar van de inhoud.

Veelgemaakte fouten bij sollicitatiebrief schrijven met ChatGPT

De meeste fouten ontstaan doordat mensen ChatGPT te weinig informatie geven of de uitkomst te snel versturen. Met een paar simpele controles voorkom je dat.

Dit zijn de fouten die vaak misgaan:

  1. Alleen vragen: schrijf een sollicitatiebrief. Dan krijgt ChatGPT te weinig context. Geef de vacature, je voorbeelden en je motivatie mee.
  2. De brief ongelezen versturen. Lees hardop voor, schrap standaardzinnen en controleer elk feit.
  3. ChatGPT dingen laten verzinnen. Laat geen ervaring, diploma’s of cijfers toevoegen die niet kloppen. Zet in je prompt: gebruik alleen mijn feiten. Als AI iets verzint, noemen we dat een hallucinatie. Lees meer over AI-hallucinaties.
  4. Gevoelige gegevens invoeren. Laat BSN, volledig adres en vertrouwelijke informatie van je huidige werkgever weg. Gebruik plaatshouders.
  5. Dezelfde brief naar alle bedrijven sturen. Pas per vacature minstens de belangrijkste eisen en de opening aan.

Een goede sollicitatiebrief voelt persoonlijk. Niet omdat hij lang is, maar omdat hij precies laat zien waarom jij bij deze functie past.

Veelgestelde vragen

Hier vind je korte antwoorden op vragen die vaak terugkomen als je een sollicitatiebrief met AI wilt maken.

Kan ChatGPT een sollicitatiebrief schrijven?

Ja, ChatGPT kan een eerste versie schrijven. Je moet die versie wel aanpassen met je eigen voorbeelden, je eigen motivatie en gecontroleerde feiten.

Merken werkgevers dat een brief met AI is geschreven?

Vaak wel als de brief vol standaardzinnen staat. Volgens Robert Half herkennen HR-professionals AI-brieven vaak, vooral als ze weinig persoonlijks zeggen.

Is het verboden om ChatGPT te gebruiken bij solliciteren?

Er is geen algemeen verbod bekend. Sommige werkgevers hebben wel eigen regels, dus lees altijd de vacature en het sollicitatieformulier.

Is ChatGPT gratis genoeg voor een sollicitatiebrief?

Meestal kun je met een gewone AI-chat al een brief opzetten en verbeteren. Kijk bij de aanbieder voor de actuele voorwaarden.

Wat is het verschil tussen een sollicitatiebrief en een motivatiebrief?

In de praktijk is het verschil klein. In België wordt vaker motivatiebrief gezegd, terwijl in Nederland sollicitatiebrief gebruikelijk is.

De logische volgende stap is je cv aanpassen aan dezelfde vacature en daarna je gesprek oefenen. Begin met je cv schrijven met ChatGPT, zodat brief en cv samen één duidelijk verhaal vertellen.

Was dit artikel nuttig?

Lezersvraag van de week

Zit je met een AI-vraag?

Stel hem hier. Elke week beantwoorden we de beste vraag in een artikel. Laat je e-mailadres achter, dan laten we het je weten als jouw vraag aan de beurt is.

We gebruiken je e-mailadres alleen om je te laten weten dat je vraag beantwoord is. Je vraag kan anoniem in een artikel verschijnen.

Elke vrijdag in je mailbox

De AI-update van de week, in 5 minuten

Het belangrijkste AI-nieuws in gewone taal, plus een prompt die je direct kunt gebruiken.

Cadeau bij je aanmelding: de pdf 50 prompts voor je werk, direct te downloaden.