ChatGPT watermerk: 4 tips en risico’s die jij moet kennen

Het ChatGPT watermerk is er sinds deze week voor gebruikers in Europa: OpenAI laat zijn teksten een onzichtbaar kenmerk meedragen. Je ziet er niets van, maar andere systemen kunnen het mogelijk herkennen. Dat kan gevolgen hebben voor hoe je ChatGPT op je werk gebruikt.

OpenAI maakte dit op maandag 5 oktober 2026 bekend, zo meldt TechCrunch.

Wat is het ChatGPT watermerk precies?

Het ChatGPT watermerk is een verborgen statistisch patroon in de woorden die ChatGPT kiest. Je leest gewone tekst, maar een detector kan het patroon achteraf opsporen.

OpenAI noemt de techniek textGrain. De techniek voegt een onzichtbaar statistisch signaal toe aan de woordkeuze van het model. Zo ontstaat een watermerk dat niet in de letters zit, maar in de keuze van de woorden.

Het gaat om tekst van ChatGPT en van Codex, de programmeerhulp van OpenAI. Volgens ITdaily start de uitrol bij geschikte abonnementen in de Europese Unie. OpenAI wil de techniek later ook als open source beschikbaar maken, zodat anderen er onderzoek naar kunnen doen.

Waarom komt het ChatGPT watermerk er nu?

De reden is de Europese AI-verordening, ook wel AI Act genoemd. Daarin staan transparantieregels die aanbieders van generatieve AI verplichten content als AI-gemaakt te markeren en machineleesbaar te maken.

Volgens ITdaily gelden die regels sinds 2 augustus. OpenAI wil er met dit watermerk aan voldoen. Ook Anthropic, Google en Microsoft hebben zich volgens dezelfde bron aan de Europese labelplicht gecommitteerd.

Verwacht dus dat meer aanbieders vergelijkbare maatregelen nemen. Ben je benieuwd naar de achtergrond van de wet, lees dan ook ons artikel over AI-geletterdheid voor ondernemers.

Wie krijgt het ChatGPT watermerk te zien en wie niet?

Het ChatGPT watermerk wordt uitgerold voor geschikte ChatGPT- en Codex-gebruikers in de EU, op alle abonnementen. Het komt volgens OpenAI de komende weken, dus je merkt het niet meteen.

Gebruik je ChatGPT in Nederland of België, dan val je erbij. Ontwikkelaars wereldwijd kunnen het watermerk wel via de API aanzetten voor geselecteerde modellen. Een API heeft het watermerk standaard uitgeschakeld, dus bedrijven moeten er zelf voor kiezen.

Situatie	Watermerk?
ChatGPT en Codex in de EU, alle abonnementen	Ja, de komende weken
API, wereldwijd	Alleen als de ontwikkelaar het aanzet

Hoe het buiten de EU precies zit voor ChatGPT zelf, lees je het best bij OpenAI na. De aankondiging richt zich op de EU.

Hoe betrouwbaar is een watermerk in AI-tekst?

Het ChatGPT watermerk is niet waterdicht. OpenAI zegt zelf dat het afhangt van de lengte en het soort tekst, en dat bewerken het snel verzwakt.

ITdaily noemt cijfers uit het rapport van OpenAI. Bij een foutpositief-percentage van één procent herkende de detector ongeveer 80 procent van de teksten van 200 tokens. Bij 400 tokens was dat ongeveer 95 procent, in tekst over psychologie. Een token is een stukje woord; 400 tokens zijn grofweg 300 woorden. Bij teksten met weinig variatie in woordkeuze, zoals wiskunde, is de herkenning duidelijk lager.

Bewerken helpt de afzender: bij passages van 400 tokens zakte de herkenning van ongeveer 92 naar 66 procent als tien procent van de woorden door synoniemen werd vervangen. Bij 25 procent vervangen bleef nog zo’n 17 procent over.

• Korte teksten zijn lastiger te herkennen dan lange.
• Vertalen of herschrijven maakt het watermerk zwakker.
• Tekst van een ander AI-model draagt dit watermerk niet.

Kan iemand zien dat jij ChatGPT gebruikte?

Voorlopig bijna niet. OpenAI geeft de detector in eerste instantie alleen aan goedgekeurde onderzoekers en expertorganisaties. Collega’s, klanten of je baas kunnen dus niet zomaar een tekst controleren.

Dat kan later veranderen. Daarom is het slim om nu al afspraken te maken. Wees eerlijk over AI-gebruik, ook als niemand het kan zien.

Belangrijk: OpenAI zegt zelf dat het ontbreken van een watermerk niet bewijst dat een mens de tekst schreef. De tekst kan te kort zijn, bewerkt, vertaald of van een ander model komen. Een watermerk laat ook niet zien hoeveel menselijk oordeel en bewerking in een tekst zit. Beschuldig dus nooit iemand op basis van alleen een scan.

Wat betekent het ChatGPT watermerk voor jouw werk?

Voor de meeste werkenden verandert er weinig, maar je moet wel nadenken over eerlijkheid en afspraken. Het watermerk raakt je vooral als je teksten van ChatGPT bijna ongewijzigd doorgeeft.

Denk aan een offerte, nieuwsbrief of rapport. Lees alles na, voeg je eigen kennis toe en controleer feiten. Dat levert een betere tekst op, en het maakt het ChatGPT watermerk vrijwel overbodig als discussiepunt.

1. Kijk of je organisatie een regel heeft over AI-gebruik.
2. Vermeld in de afspraak met klanten of je AI gebruikt.
3. Controleer en bewerk elke AI-tekst op feiten en toon.
4. Gebruik geen AI-detectors als enig bewijs, bijvoorbeeld bij sollicitaties of opdrachten.

Wil je weten of het ChatGPT watermerk jou raakt? Kijk dan naar je eigen situatie: gebruik je ChatGPT voor interne notities, dan maakt het weinig uit. Publiceer je teksten voor klanten of op je website, dan is een heldere werkwijze belangrijker. Schrijf op hoe je AI inzet en wie de eindcontrole doet.

Wat zijn de risico’s van het ChatGPT watermerk?

De grootste risico’s zijn vals vertrouwen en onterechte beschuldigingen. Een watermerk lijkt harde techniek, maar blijft een kansberekening.

• Fout alarm: bij een foutpositief-percentage van één procent kan een echte menselijke tekst toch als AI worden aangemerkt.
• Vals gevoel van veiligheid: geen watermerk betekent niet dat de tekst door een mens is geschreven.
• Privacy: deel geen persoonsgegevens of vertrouwelijke zaken in ChatGPT, watermerk of niet. Lees onze 7 regels voor je privacy.

Let ook op dat het hier om een uitrol gaat die nog loopt. Details kunnen veranderen. Kijk daarom bij OpenAI zelf voor de nieuwste stand van zaken.

Wat betekent dit voor andere AI-tools?

Het ChatGPT watermerk staat niet op zichzelf. Volgens ITdaily begon Anthropic in augustus al met watermerken op AI-tekst en -beelden, en deden Microsoft in Copilot en Google in Gemini iets vergelijkbaars.

Gebruik je ook Claude, Gemini of Copilot, let dan op aankondigingen van die aanbieders. Hoe elk bedrijf het aanpakt, kan verschillen. Lees dat altijd bij de aanbieder zelf na en ga niet af op geruchten.

Een praktisch voorbeeld: je schrijft met ChatGPT een eerste versie van een klantmail en past die flink aan. Dan is er weinig van het watermerk over. Plak je dezelfde tekst ongewijzigd in een rapport, dan blijft het patroon waarschijnlijk beter zichtbaar voor een detector.

Het echte voordeel zit dus niet in het verbergen van AI, maar in het goed gebruiken ervan. Jij blijft verantwoordelijk voor wat je verstuurt, met of zonder watermerk.

Zo maak je afspraken over AI-tekst

Begin met een korte AI-afspraak voor jezelf of je team. Een paar zinnen volstaan al, zolang ze duidelijk zijn.

Wil je rustig beginnen? Onze gids over AI op je werk beginnen helpt je op weg. Leg de afspraak vooraf voor aan een jurist als het om contracten gaat; dit artikel is geen juridisch advies.

Veelgestelde vragen

Wat is het ChatGPT watermerk?

Het is een onzichtbaar patroon in de woordkeuze van ChatGPT en Codex. Een detector kan dat patroon later herkennen, maar jij ziet er niets van.

Geldt het ChatGPT watermerk ook in Nederland en België?

Ja, beide landen horen bij de EU. OpenAI rolt het de komende weken uit voor geschikte abonnementen in de EU.

Kan ik het watermerk verwijderen?

Bewerken en herschrijven maakt het watermerk zwakker, maar OpenAI noemt dat zelf een beperking. Gebruik dit niet om AI-gebruik te verbergen als eerlijkheid van je verwacht wordt.

Bewijst een watermerk dat een tekst van AI komt?

Nee. Het is een kansberekening en kan misgaan. Ontbreekt het watermerk, dan zegt dat niets over wie de tekst schreef.

Je volgende stap: leer ChatGPT slim en veilig gebruiken met onze gids ChatGPT gebruiken voor beginners.

• AI Act
• ChatGPT
• OpenAI