Eigen AI-assistent maken zonder programmeren: stap voor stap uitgelegd

Typ jij elke maandag weer dezelfde uitleg in een chatbot: wie je bent, wat je bedrijf doet en in welke toon je schrijft? Een eigen AI-assistent maken lost dat op, en je hoeft er niet voor te programmeren. In dit artikel lees je hoe je stap voor stap een Gem in Gemini, een project in Claude of een project in ChatGPT bouwt, met voorbeelden voor je werk en je eigen bedrijf. Ook lees je waar je op let met privacy, en waarom je beter geen nieuwe GPT meer bouwt.

Wat is een eigen AI-assistent precies?

Een eigen AI-assistent is een chatbot die je een keer vaste instructies en achtergrondkennis geeft, zodat hij die bij elk gesprek gebruikt. Je hoeft dus niet steeds opnieuw uit te leggen wat je wilt.

Vergelijk het met een nieuwe collega. De eerste dag leg je uit hoe jullie werken, welke toon je in mails gebruikt en waar de prijslijst staat. Daarna kan die collega zelf aan de slag. Bij een AI-assistent schrijf je die uitleg een keer op.

Naast instructies kun je vaak ook bestanden toevoegen, zoals een productoverzicht, een huisstijlgids of een lijst met veelgestelde vragen. Dat heet de kennis van je assistent. Weet je nog niet goed hoe je een goede opdracht aan AI formuleert? Lees dan eerst wat een prompt is en hoe je er meer uit haalt. Instructies schrijven werkt namelijk precies hetzelfde, alleen sla je ze op.

Gem, Claude-project of ChatGPT: wat is het verschil?

Alle drie doen in de basis hetzelfde: ze bewaren instructies en kennis, zodat je een chatbot op maat krijgt. Het grootste verschil zit in hoe je ze gebruikt, wat ze kosten en hoe je ze deelt.

Let op bij ChatGPT. Volgens de hulppagina van OpenAI over GPT’s kunnen persoonlijke accounts (Free, Go, Plus en Pro) geen nieuwe GPT’s meer maken of publiceren. En in de veelgestelde vragen over het stoppen van GPT’s staat dat OpenAI eigen GPT’s helemaal wil uitfaseren, gepland op 11 december 2026. Daarom raden we je in ChatGPT een project aan.

Wat	Gem (Gemini)	Project (Claude)	Project (ChatGPT)
Gratis te maken?	Ja, ook met de gratis versie	Ja, maar met meer beperkingen dan bij een betaald abonnement	Ja, maar met minder bestanden per project dan bij een betaald abonnement
Waar maak je het?	Op de computer via de website, daarna ook te gebruiken in de app	Op claude.ai	Op chatgpt.com of in de app
Vaste instructies	Ja	Ja, als projectinstructies	Ja, als projectinstructies
Eigen bestanden toevoegen	Ja	Ja, als projectkennis	Ja
Handig voor	Terugkerende taken, zoals mails of teksten herschrijven	Een vaste klus of klant met veel documenten	Wie al dagelijks met ChatGPT werkt

Prijzen, limieten en functies veranderen vaak. Controleer daarom altijd de actuele prijs en voorwaarden bij de aanbieder voordat je een abonnement neemt.

Hoe kun je een eigen AI-assistent maken in vijf stappen?

Je maakt een eigen AI-assistent door eerst het doel te bepalen, daarna instructies te schrijven, kennis toe te voegen, te testen en bij te schaven. Die volgorde werkt in elke tool.

1. Kies een taak. Begin klein, met een klus die je elke week doet. Bijvoorbeeld: offertes nalopen, LinkedIn-posts schrijven of klantmails beantwoorden.
2. Schrijf de instructies. Beschrijf de rol (je bent mijn redacteur), de doelgroep, de toon en het gewenste resultaat. Zet er ook bij wat de assistent niet mag doen, zoals prijzen verzinnen.
3. Voeg kennis toe. Upload alleen bestanden die echt nodig zijn, zoals een voorbeeldtekst of een lijst met veelgestelde vragen. Haal persoonsgegevens er eerst uit.
4. Test met lastige vragen. Stel ook vragen waarvan het antwoord niet in je bestanden staat. Een goede assistent zegt dan dat hij het niet weet. Zet dat desnoods letterlijk in je instructies.
5. Verbeter en bewaar. Klopt iets niet? Pas de instructies aan en test opnieuw. Na een paar rondes heb je vaak een assistent die doet wat je wilt.

Tip die weinig mensen kennen: laat de AI je eerst interviewen. Vraag de chatbot om jou vijf vragen te stellen over je taak en schrijf daarna samen de instructies. Zo krijg je meestal betere instructies dan wanneer je zelf een leeg vak invult. Verderop in dit artikel staat een kant-en-klare prompt hiervoor.

Zo bouw je een Gem in Gemini

Een Gem maak je op de computer via gemini.google.com en daarna gebruik je hem ook in de app op je telefoon. Je hebt alleen een Google-account nodig.

1. Open Gemini in je browser en log in met je Google-account.
2. Ga in het menu naar Gems en kies voor een nieuwe Gem. De plek van de knoppen verandert soms, dus kijk ook bij de instellingen als je hem niet direct ziet.
3. Geef je Gem een duidelijke naam, zoals Offertecheck of Mailhulp.
4. Schrijf je instructies. Weet je niet goed wat je moet opschrijven? Klik dan op het toverstafje: Gemini helpt je de instructies uit te breiden.
5. Voeg eventueel bestanden toe als kennis.
6. Test de Gem in het voorbeeldvenster en sla hem op.

Google raadt in zijn tips voor Gems aan om te beginnen met een kant-en-klare Gem, zoals Brainstormer of Career guide. Lijkt die al bijna op wat je zoekt? Maak dan een kopie en pas de instructies aan. Dat scheelt werk als je niet vanaf nul wilt beginnen.

Zo maak je een project in Claude

Een project in Claude is een eigen werkruimte met vaste instructies, eigen bestanden en een eigen gespreksgeschiedenis. Ideaal als je voor een klant of klus steeds dezelfde achtergrond nodig hebt.

1. Ga naar claude.ai en log in.
2. Klik in het menu links op Projects en maak een nieuw project aan.
3. Geef het project een naam en een korte beschrijving, bijvoorbeeld Klant Bakkerij De Vries.
4. Vul de projectinstructies in: wie je bent, wat Claude moet doen en in welke toon.
5. Upload de documenten die Claude moet kennen, zoals een briefing of eerdere teksten.
6. Start een gesprek binnen het project. Claude gebruikt dan automatisch je instructies en bestanden.

Volgens de uitleg van Anthropic over projects kan een project ook veel documenten aan: zit je project bijna vol, dan zoekt Claude zelf de relevante stukken op. Let op: losse gesprekken binnen een project weten niets van elkaar, tenzij je de informatie aan de projectkennis toevoegt. Projecten delen met collega’s kan bij de zakelijke abonnementen (Team en Enterprise).

Kun je nog een eigen GPT maken in ChatGPT?

Met een persoonlijk account niet meer, en het is ook niet slim om er nu nog aan te beginnen. OpenAI is van plan eigen GPT’s uit te faseren; de geplande datum is 11 december 2026. Daarna zijn GPT’s en hun pagina’s niet meer te openen.

Gebruik je ChatGPT via een zakelijke werkomgeving (Business, Enterprise of Edu)? Dan kon je tot nu toe nog GPT’s maken als de beheerder dat toestond. Maar OpenAI is van plan om ook daar het maken van nieuwe GPT’s binnenkort te stoppen. Als opvolger wijst OpenAI naar plugins: pakketjes met vaste instructies, bestanden en gekoppelde apps. Welke opties jij krijgt, hangt af van je abonnement en werkomgeving. Heb je al een GPT? Volg dan de melding in je account over het overzetten.

Voor de meeste lezers is een project in ChatGPT de makkelijkste route. Ook gratis gebruikers kunnen projecten maken, al mag je dan minder bestanden toevoegen. Zo werkt het:

1. Log in op chatgpt.com en kies in het menu links voor een nieuw project.
2. Geef het project een duidelijke naam, zoals Klantmails.
3. Open de instellingen van het project en plak je vaste instructies.
4. Voeg de bestanden toe die ChatGPT moet kennen.
5. Start je gesprekken voortaan binnen dit project, zodat ChatGPT je instructies en bestanden gebruikt.

Ben je nog nieuw met deze chatbot, lees dan eerst hoe je in tien minuten met ChatGPT begint.

Welke AI-assistent kun je maken voor je werk of bedrijf?

De beste AI-assistent neemt een klus over die je vaak doet en die steeds ongeveer hetzelfde gaat. Hier zijn vijf voorbeelden die je vandaag kunt bouwen.

• Mailhulp voor klantvragen. Upload je veelgestelde vragen en leveringsvoorwaarden. De assistent maakt een conceptantwoord in jouw toon, dat jij controleert en verstuurt. Wil je verder gaan? Lees dan over AI-klantenservice voor zzp en mkb.
• Offertecheck. Geef je standaardprijzen en voorwaarden mee. Plak een conceptofferte en vraag of er iets ontbreekt.
• Social media-schrijver. Voeg drie posts toe die goed liepen. De assistent schrijft nieuwe posts in dezelfde stijl.
• Vergadersamenvatter. Plak je eigen aantekeningen en laat er een kort verslag met actiepunten van maken. Gebruik geen namen of gevoelige details.
• Taalcoach op B1-niveau. Laat de assistent je teksten herschrijven naar eenvoudige taal, handig voor nieuwsbrieven of informatie voor klanten.

Een eigen assistent is geen echte automatisering die zelf taken uitvoert. Je moet hem nog steeds zelf aansturen. Maar je bespaart wel tijd, omdat je niet steeds opnieuw hoeft uit te leggen wat je wilt.

Waar let je op met privacy bij een eigen AI-assistent?

Zet nooit persoonsgegevens van klanten, sollicitanten of collega’s in je assistent, tenzij je organisatie daar duidelijke afspraken over heeft gemaakt. Alles wat je uploadt, komt op de servers van de aanbieder terecht.

Dat dit geen theorie is, blijkt uit een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens. Volgens het Financieele Dagblad kreeg de toezichthouder in 2025 tientallen meldingen van datalekken doordat medewerkers gevoelige informatie in AI-chatbots zetten. Bij de gemeente Eindhoven belandden onder meer cv’s en documenten over jeugdzorg in gratis versies van chatbots.

• Haal gegevens weg. Vervang namen, adressen en klantnummers door verzonnen voorbeelden voordat je iets uploadt.
• Check je instellingen. Bij ChatGPT, Gemini en Claude kun je in de instellingen kiezen of je gesprekken gebruikt mogen worden om de AI te verbeteren. Zet dat uit als je dat niet wilt.
• Vraag naar het beleid op je werk. Veel werkgevers hebben regels over welke AI-tools je mag gebruiken. Een zakelijk abonnement biedt vaak betere afspraken over je gegevens.
• Controleer de antwoorden. Ook een assistent met jouw bestanden kan dingen verzinnen. Lees alles na voordat je het naar een klant stuurt.

Werk je met persoonsgegevens, dan gelden de regels van de AVG (de Europese privacywet) gewoon. Twijfel je of iets mag? Vraag het na bij je privacyfunctionaris of een jurist.

Probeer het zelf: laat de AI je instructies schrijven

Met de prompt hieronder laat je de chatbot je eerst interviewen. Daarna krijg je instructies die je zo in je Gem of project kunt plakken. Vul de stukken tussen vierkante haken zelf in.

Veelgestelde vragen

Kan ik gratis een eigen AI-assistent maken?

Ja. In Gemini kun je met de gratis versie een Gem maken, en ook Claude en ChatGPT bieden projecten aan gratis gebruikers, met meer beperkingen. Controleer de actuele voorwaarden en prijs altijd bij de aanbieder.

Waarom kan ik in ChatGPT geen GPT meer maken?

OpenAI heeft het maken van nieuwe GPT’s uitgezet voor persoonlijke accounts, ook voor betalende gebruikers van Plus en Pro. Bovendien wil OpenAI eigen GPT’s helemaal uitfaseren, gepland op 11 december 2026, en verwijst het naar plugins als opvolger. Een project in ChatGPT is voor de meeste mensen een goed alternatief.

Moet ik kunnen programmeren om een AI-assistent te bouwen?

Nee. Je schrijft de instructies in gewone taal en uploadt bestanden met een paar klikken. Als je een duidelijke mail kunt schrijven, kun je ook een AI-assistent instellen.

Is mijn informatie veilig in een Gem of project?

Je bestanden staan op de servers van de aanbieder. Zet er daarom geen persoonsgegevens of vertrouwelijke stukken in en controleer in de instellingen of je gesprekken gebruikt mogen worden om de AI te trainen.

Welke tool is het beste voor een eigen AI-assistent?

Voor de meeste beginners is een Gem in Gemini een makkelijke start, omdat het gratis kan en weinig stappen kost. Werk je met veel documenten per klus of klant, dan past een project in Claude goed. Werk je al dagelijks met ChatGPT, kies dan een project in ChatGPT.

Wil je eerst beter begrijpen hoe deze chatbots eigenlijk werken? Lees dan onze uitleg over wat AI is, in gewone taal. Kies daarna een taak die je deze week nog doet en bouw je eerste assistent in een kwartier.

Bij dit artikel is AI gebruikt. Lees hoe wij AI gebruiken. Zie je een fout? Laat het ons weten.