Wat is Deepfake?

Een deepfake is een nepvideo, nepfoto of nepstem die met AI is gemaakt en echt lijkt. Zo kan iemand iets lijken te zeggen of doen wat nooit is gebeurd.

Hoe werkt het?

Deepfakes worden gemaakt met AI-modellen die leren van veel echt beeld en geluid van een persoon. Het model leert hoe iemands gezicht beweegt en hoe de stem klinkt. Daarna kan het:

• het gezicht van iemand op een ander lichaam zetten;
• lippen laten bewegen op een nieuwe tekst;
• een stem namaken, soms met maar een korte opname.

Het woord komt van deep learning, een vorm van machine learning met grote neurale netwerken, en het Engelse fake, dat nep betekent. De techniek wordt steeds beter en toegankelijker. Daardoor is nep soms moeilijk van echt te onderscheiden.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een medewerker krijgt een telefoontje van wat klinkt als zijn baas. De stem vraagt om snel een bedrag over te maken. Later blijkt de stem nagemaakt met AI. Ook op sociale media duiken nepvideo’s op van bekende mensen die iets schokkends beweren. Er zijn ook onschuldige toepassingen, zoals in films of voor grappen, mits de maker eerlijk zegt dat het nep is.

Waarom is dit belangrijk voor jou?

Deepfakes kunnen worden gebruikt voor oplichting, pesten en desinformatie. Je kunt je beschermen:

• Wees alert bij schokkende of te mooie berichten.
• Check de bron en zoek of betrouwbare media hetzelfde melden.
• Let op rare details, zoals vreemde handen, onnatuurlijk knipperen of een stem zonder emotie.
• Spreek bij geldverzoeken een vast controlemoment af, zoals terugbellen op een bekend nummer.

Het maken van nepbeelden van iemand zonder toestemming kan bovendien strafbaar zijn.